sustainable development

तापमान वाढ अन् पर्यावरण संवर्धन – तज्ज्ञ काय म्हणतात ?

दरवर्षी उन्हाचा कडाका वाढत आहे. पर्यावरणाचा समतोल ढासळतो आहे. ग्लोबल वार्मिगने धोक्याची घंटा वाजवली आहे. अशा स्थितीत आपल्याकडील पश्चिम घाटाची…

4 months ago

जलव्यवस्थापनाचा नवा प्रवाह : धरणांपासून शाश्वततेकडे वाटचाल

जगभरातील जलव्यवस्थापन एका निर्णायक वळणावर येऊन ठेपले आहे. पारंपरिक धरणकेंद्री पद्धतींच्या मर्यादा लक्षात घेता आता पर्यावरणपूरक, स्थानिक सहभागावर आधारित आणि…

5 months ago

धरणांपलीकडचा विचार : एल्वा नदीने दाखवलेले जलव्यवस्थापनाचे नवे तत्त्वज्ञान

अमेरिकेतील एल्वा नदीवरील धरणांचे विसर्जन हा केवळ एक पर्यावरणीय प्रयोग नव्हता, तर जगभरातील जलव्यवस्थापनाच्या विचारसरणीत परिवर्तन घडवणारा निर्णायक टप्पा ठरला.…

5 months ago

नदीला परत मिळालेला श्वास : एल्वा धरण विसर्जनाची जागतिक यशोगाथा

अमेरिकेतील एल्वा नदीवरील दोन महत्त्वाची धरणे हटवून निसर्गाला त्याचा मूळ प्रवाह परत देण्याचा घेतलेला ऐतिहासिक निर्णय हा केवळ पर्यावरणीय पुनर्संचयितीकरणाचा…

5 months ago

नद्यांवरची धरणे : विकास की पर्यावरणीय संकटाचा वळणबिंदू ?

जगभरात उभारलेल्या धरणांनी पाणी, वीज आणि शेतीला मोठा आधार दिला असला तरी त्यांच्या दीर्घकालीन परिणामांबाबत आता गंभीर प्रश्न उपस्थित होत…

5 months ago

वर्चस्ववादाच्या सावटाखालील जग: आंतरभारती ते विश्वभारती — शांततेचा नवा मार्ग

जागतिक पातळीवर वाढत चाललेला वर्चस्ववाद, भू-राजकीय स्पर्धा, संसाधनांवरील नियंत्रणासाठीची चढाओढ आणि सांस्कृतिक वर्चस्वाच्या राजकारणामुळे आज मानवजातीसमोर शांततेचा प्रश्न अधिक तीव्र…

6 months ago

ॲग्रो-फोटोव्होल्टेइक : शेती आणि सौरऊर्जेचा समन्वय साधणारी भविष्याची वाट

आजची शेती अनेक आव्हानांच्या वळणावर उभी आहे. हवामान बदल, अनियमित पर्जन्य, वाढती उत्पादनखर्च, कमी होत चाललेले शेतकऱ्यांचे उत्पन्न आणि त्याचवेळी…

8 months ago

विश्वभारती चळवळः निसर्गासोबत सहअस्तित्व साधणारा विकास हवा

विश्वभारती ही संकल्पना मुळातच “सर्वांचे अस्तित्व परस्परांवर अवलंबून आहे” या तत्त्वावर उभी आहे. मानव, प्राणी, वनस्पती, जल, वायू, माती आणि…

9 months ago

वाढती जागतिक लोकसंख्या : मानवतेसमोरील आव्हान अन् विश्वभारतीचा मार्ग

मानवजातीचा इतिहास पाहिला, तर लोकसंख्या वाढ ही नेहमीच विकासाची आणि संघर्षाची दोन्ही कारणे ठरलेली दिसतात. परंतु एकविसाव्या शतकात लोकसंख्या वाढीचा…

9 months ago

कचरा ही संकल्पना नाकारून त्याला उत्पादन साखळीचा भाग बनवण्याची गरज

धातुशास्त्रीय उद्योगातील कचरा मूल्यवर्धनासाठी शाश्वत उपायांवर जेएनआरएडीडीसी-नाल्कोतर्फे एकदिवसीय परिषद नागपूर - धातुशास्त्रीय उद्योगातील कचऱ्याच्या प्रवाहाचे मौल्यवान संसाधनांमध्ये रूपांतर करणे' या…

9 months ago