ज्ञानेश्वरी तत्त्वज्ञान

‘राजाने नगर उभारले’ या म्हणीमागील ज्ञानेश्वरीचे गूढ तत्त्वज्ञान

“हे काम मी केले” असा अभिमान माणसाच्या मनात सहज उगवतो; पण संत ज्ञानेश्वर एका साध्या उदाहरणातून हा अहंकार किती भ्रामक…

3 months ago

श्वास ते ब्रह्म : अध्यात्म आणि न्यूरोविज्ञानाचा संगम

ज्ञानेश्वरांची ही ओवी आपल्याला मृत्यूचे तत्त्वज्ञान शिकवते, पण त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे जीवनाचे तत्त्वज्ञान शिकवते. समायोग हा शेवटच्या क्षणी साधायचा नाही;…

4 months ago

एकपत्नीव्रताचा आध्यात्मिक अर्थ : पुरुष–प्रकृतीचे नाते

‘एकपत्नीव्रत’ हा शब्द इथे अधिक गूढ अर्थाने वापरलेला आहे. आत्मा एकच आहे, अद्वैत आहे, त्याचा संबंध एका प्रकृतीशीच आहे. तो…

4 months ago

ज्ञानेश्वरांच्या दृष्टीने साधना म्हणजे…

तरी मना या बाहेरिलीकडे । यावयाची साविया सवें मोडे ।हें हृदयाचां डोहीं बुडे । तैसें कीजे ।। १११ ।। ज्ञानेश्वरी…

5 months ago

अध्यात्म म्हणजे काय ?

ऐशिया आपुलियाची सहजस्थिती । जया ब्रह्माची नित्यता असती ।तया नाम सुभद्रापती । अध्यात्म गा ।। १९ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय आठवा…

6 months ago

संत ज्ञानेश्वरांच्या मते प्रयत्नाचा खरा अर्थ

तयां तो प्रयत्नुचि एके वेळे । मग समग्रें परब्रह्में फळे ।जया पिकलेया रसु गळे । पूर्णतेचा ।। १७६ ।। ज्ञानेश्वरी…

7 months ago

कर्तव्याची ज्योत सतत पेटती ठेवणं हीच अग्निसेवा

म्हणूनि अग्निसेवा न सांडिता । कर्माची रेखा नोलांडिता ।आहे योगसुख स्वभावता । आपणपांचि ।। ५१ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय सहावा ओवीचा…

1 year ago