spiritual interpretation

‘राजाने नगर उभारले’ या म्हणीमागील ज्ञानेश्वरीचे गूढ तत्त्वज्ञान

“हे काम मी केले” असा अभिमान माणसाच्या मनात सहज उगवतो; पण संत ज्ञानेश्वर एका साध्या उदाहरणातून हा अहंकार किती भ्रामक…

3 months ago

राजहंसाचे रहस्य : ज्ञानेश्वरीतील उपमेत दडलेले विज्ञान

ज्ञानेश्वरांनी दिलेली राजहंसाची प्रतिमा आपल्याला हेच शिकवते की जीवनात सार आणि निरस, सत्य आणि असत्य, ज्ञान आणि अज्ञान यांचा भेद…

3 months ago

ज्ञान आणि विज्ञानाचा सहज संगम : ओवीतून उलगडणारे आत्मतत्त्व

आतां किती नावानावा गुज । म्हणतां कानडें वाटेल तुज ।तरि ज्ञान सांगेन सहज । विज्ञानेंसी ।। ४२ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय…

3 months ago

गुपित प्रेमाचे : भक्त आणि भगवंताच्या एकरूपतेची ओवी

म्हणोनि गूढपण आपुलें मोडो । वरि न बोलावेंही बोलावें घडो ।परि आमुचिचे जीवींचें पडो । तुझां जीवीं ।। ३७ ।।…

3 months ago

गुरुकृपेचा वर्षाव : ज्ञानाच्या अंकुराचे फुलणे

साधक कितीही अभ्यास करीत असला, कितीही शास्त्रवाचन करीत असला, तरी त्या ज्ञानाला दिशा देणारी आणि त्याचा खरा अर्थ उलगडून दाखवणारी…

4 months ago

देवाशी मोकळेपणाने बोलण्याचा अधिकार : ज्ञानेश्वरीतील भक्तीचा गूढ अर्थ

प्रभू तुम्ही सुखामृताचे डोहो । म्हणोनि आम्ही आपुलिया स्वेच्छा बोलावो लाहों ।येथही जरी सलगी करूं बिहों । तरी निवों कें…

4 months ago

एकपत्नीव्रताचा आध्यात्मिक अर्थ : पुरुष–प्रकृतीचे नाते

‘एकपत्नीव्रत’ हा शब्द इथे अधिक गूढ अर्थाने वापरलेला आहे. आत्मा एकच आहे, अद्वैत आहे, त्याचा संबंध एका प्रकृतीशीच आहे. तो…

4 months ago

अध्यात्म म्हणजे काय ?

ऐशिया आपुलियाची सहजस्थिती । जया ब्रह्माची नित्यता असती ।तया नाम सुभद्रापती । अध्यात्म गा ।। १९ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय आठवा…

6 months ago

अधियज्ञ म्हणजे काय ?

देवा अधियज्ञ तो काई । कवण पां इये देहीं ।हें अनुमानसि कांहीं । दिठी न भरे ।। ४ ।। ज्ञानेश्वरी…

7 months ago

कृपारूपी मंद वारा

सहज कृपामंदानिळे । कृष्णदुमाची वचनफळें ।अर्जुनश्रवणाचिये खोळे । अवचित पडिलीं ।। १८७ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय सातवा ओवीचा अर्थ - अशी…

7 months ago