Maharashtra history

पुस्तकांचे गाव प्रमाणे इतिहास साक्षर गाव ही संकल्पना राबविण्याची गरज – प्रा. डॉ. राजा दीक्षित Dr Raja Dixit Historical Literacy Concept

जुन्नरचा २००० वर्षांचा समृद्ध इतिहास आता एकाच ग्रंथात असे घडले जुन्नर’ ग्रंथाचे थाटात प्रकाशन पुस्तकांचे गाव या संकल्पनेप्रमाणे इतिहास साक्षर…

5 days ago

जुन्नरच्या वैभवशाली वारशाचा ज्ञानकोश – लहू गायकवाड यांची निर्मिती Magnum Opus of Local History

जुन्नरच्या हजारो वर्षांच्या इतिहासाचा, सांस्कृतिक वारशाचा आणि वर्तमानाचा सर्वांगाने वेध घेणाऱ्या प्रा. डॉ. लहू गायकवाड लिखित ‘असे घडले जुन्नर’ या…

1 week ago

शाहू विचारांचे भाष्यकार ज्येष्ठ इतिहासकार डॉ. जयसिंगराव पवार यांना (मरणोपरांत) ४० वा ‘राजर्षी शाहू पुरस्कार’ जाहीर

https://youtu.be/vccv1GMTMic कोल्हापुरात २६ जूनला वितरण कोल्हापूर : राजर्षी शाहू छत्रपती मेमोरियल ट्रस्ट, कोल्हापूरच्या वतीने दिला जाणारा अत्यंत प्रतिष्ठेचा आणि मानाचा…

3 weeks ago

महात्मा फुलेंच्या आरंभिक चरित्रांचा ऐतिहासिक खजिना : विस्मृतीत गेलेल्या नऊ अल्पचरित्रांचा पुनर्शोध

महात्मा जोतीराव फुले यांच्याविषयी मोठ्या प्रमाणावर लेखन झाले असले, तरी त्यांच्या निधनानंतर लगेच लिहिलेली आणि विस्मृतीत गेलेली आरंभिक चरित्रे सामान्य…

2 months ago

समतेच्या विचारांचा शंभर वर्षांचा प्रेरणादायी प्रवास

कोल्हापुरातील दसरा चौकात उभारलेल्या राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांच्या भव्य पुतळ्याच्या शताब्दी वर्षाची आजपासून (१२ एप्रिल २०२६) सुरुवात होत असून, लोकवर्गणीतून…

3 months ago

इतिहासाचं वेड लागलेलीच माणसं इतिहास लिहितात

आज गजाननराव मेहंदळे आपल्यातून गेले, परंतु पुस्तकरूपी खजिना जे ते सोडून गेलेत त्यातूनच या देशातल्या , खासकरून महाराष्ट्रातल्या पुढच्या पिढ्यांना…

9 months ago

१७ सप्टेंबर…मराठवाडा मुक्तीसंग्राम दिन..!

मुक्तीसंग्रामातील सर्वच क्रांतीवीरांना शतशः नमन 🙏🙏 निवृत्ती सयाजी जोरी ,मंडळ कृषी अधिकारी, लासूर स्टेशन, ता. गंगापूर, जि. छत्रपती संभाजीनगर9423180393, 8668779597.…

10 months ago

शिवाजी विद्यापीठात मोडी लिपी अभ्यासक्रम – २२ सप्टेंबरपर्यंत प्रवेश नोंदवा

मोडी लिपी अभ्यासक्रमाला २२ सप्टेंबरपर्यंत प्रवेश नोंदविण्याचे आवाहन कोल्हापूर: छत्रपती शाहू महाराज मराठा इतिहास अध्ययन केंद्र व शिवाजी विद्यापीठाचा इतिहास…

10 months ago

शिवरायांचा प्रताप जगव्यापी – १२ पराक्रम स्थळे युनेस्कोच्या व्यासपीठावर

१२ पराक्रम स्थळे युनेस्कोच्या व्यासपीठावर महाराष्ट्र हा केवळ सह्याद्रीच्या कड्याकपारींनी नटलेला प्रदेश नाही, तर तो इतिहासाचा, पराक्रमाचा आणि स्वराज्याच्या महान संकल्पनेचा साक्षीदार आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेली गडकिल्ल्यांची शृंखला आजही त्यांच्या शौर्याच्या कथा सांगत उभी आहे. अशा १२ ऐतिहासिक किल्ल्यांना युनेस्को या जागतिक संस्थेच्या जागतिक वारसा स्थळ मानांकनाची शिफारस झाल्याने महाराष्ट्राच्या गौरवात भर पडली आहे. प्रवीण टाके, उपसंचालक (माहिती), विभागीय माहिती कार्यालय, कोल्हापूर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस व मंत्रिमंडळातील सर्व सदस्यांनी या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. सोबतच सामान्य जनतेने देखील गड-किल्ल्यांवर जाऊन आपला आनंद व्यक्त केला. आपला इतिहास प्रत्येकाला माहिती असणे आवश्यक असतेच. या शिवाय इतिहासातून लढण्याची प्रेरणा मिळते. भविष्याची रणनीती ठरवण्याची दिशा मिळते. येणाऱ्या पिढ्यांना आपल्या पूर्वजांसह जुनी संस्कृती अभ्यासाता येते. त्यामुळे ऐतिहासिक दुर्ग आपले कायम प्रेरणास्त्रोत आहेत. विशेषतः छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या काळात निर्माण झालेले हे दुर्ग महाराष्ट्राच्या सर्वसामान्यांच्या नेतृत्वाच्या दूरदृष्टीची साक्ष देणारे ठरते. सोबतच अल्प आयुष्यात सुद्धा जबरदस्त इच्छाशक्ती असेल तर तुम्ही भीम पराक्रम जगापुढे ठेवू शकता. हजारो वर्ष येणाऱ्या पिढ्यांना मार्गदर्शन करू शकता असा वस्तूपाठ छत्रपती शिवरायांच्या या 12 किल्ल्यांनी महाराष्ट्राला, देशाला दिला होता. आता हा दूरदृष्टीचा वारसा यानिमित्ताने जागतिक झाला आहे.  युनेस्को ; कार्य आणि भूमिका युनेस्को (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) या संस्थेची स्थापना १६ नोव्हेंबर १९४५ रोजी पॅरिस (फ्रान्स) येथे झाली. दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक शिक्षण, विज्ञान आणि संस्कृतीच्या माध्यमातून शांतता व सहकार्य वाढविण्याच्या उद्देशाने ही संस्था स्थापन झाली. युनेस्कोचा उद्देश म्हणजे जगातील सांस्कृतिक आणि नैसर्गिक दृष्ट्या महत्त्वाच्या स्थळांचे जतन करणे, जपणे आणि जागतिक समुदायात त्यांची ओळख निर्माण करणे. यासाठी "World Heritage Convention, 1972" तयार करण्यात आले. भारताने १९७७ साली युनेस्कोच्या जागतिक वारसा करारावर स्वाक्षरी केली. तेव्हापासून अनेक स्थळांना या यादीत मान्यता मिळाली आहे. सध्या भारतात जवळपास ४२ जागतिक वारसा स्थळे आहेत (२७ सांस्कृतिक, ७ नैसर्गिक, १ मिश्र स्वरूपाची व इतर प्रस्तावित).यामध्ये राजस्थानच्या गडकिल्ल्यांचाही सहभाग होता. महाराष्ट्राचे गड किल्ले मात्र दुर्लक्षित होते. यानिमित्ताने त्याकडे जागतिक लक्ष वेधले गेले आहे. भारतातील स्थळांची शिफारस केंद्र सरकार अंतर्गत भारतीय पुरातत्व विभाग करतो. राज्य सरकार, स्थानिक संस्था आणि तज्ज्ञांच्या मदतीने केंद्र सरकार युनेस्कोला प्रस्ताव सादर करते.  पराक्रमाच्या १२ यशोगाथा…

12 months ago

राजर्षी शाहु महाराज यांनी पर्यावरणासाठी दिलेले योगदान…

मकरंद ऐतवडे यांची कल्याणी आमनगी यांनी घेतलेली मुलाखत भाग - १ विषय - राजर्षी शाहु महाराज यांनी पर्यावरणासाठी दिलेले योगदान...…

12 months ago