गप्पा-टप्पा

शिअर झोन म्हणजे काय ?

आपल्याही मनात हवामानाविषयी काही शंका असतील. पाऊस, पाणी व शेती संबंधी प्रश्न असतील तर जरूर कमेंटमध्ये लिहा. त्यात आपले नाव व नंबर लिहायला विसरू नका. आपल्या प्रश्नांची अभ्यासपूर्ण उत्तरे देऊ.

एका शेतकऱ्याने शिअर झोन बाबत विचारलेला प्रश्न व दिलेले उत्तर प्रबोधनासाठी…

अशोक गलांडे – शिअर झोन म्हणजे काय ?

माणिकराव खुळे – एकूण तपांबर (ट्रोपोस्फेअर ) पर्यन्तची उंची साडेतेरा किमी असते. समुद्रसपाटीपासून मध्य तपांबर (ट्रोपोस्फेअर )पर्यन्तची उंची ७ किमी असते. समुद्रसपाटीपासून मध्य तपांबर(ट्रोपोस्फेअर ) पर्यंत म्हणजे ३ किमी पासून वर व ६.५ किमी.च्या खाली आकाशात एकूण साडे तीन किमी. कमी दाब क्षेत्राच्या हवेच्या जाडीत निर्वात पोकळी असते. तेथे हवा नसते.

आता जर जमिनीपासून ३ किमी. उंचीपर्यंत वारे पूर्वेकडून पश्चिमें कडे वाहत असतील. त्याच्या वरच्या पातळीत म्हणजे जमिनीपासून साडेसहा किमी. उंचीपासून वर आकाशात वारे पश्चिमेकडून -पूर्वेकडे वाहत असतील तर अश्या एकमेकाच्या विरुद्ध दिशेने वाहणाऱ्या वेगवान वाऱ्यांच्या स्थितीला ‘ हॉरीझोन्टल शिअर झोन ‘ म्हणतात. हा अक्षवृत्त समांतर असतो.

म्हणजे ३ किमी. पर्यंत एका दिशेने, ३ ते ६.५ निर्वात पोकळी आणि ६.५ किमी. च्या वर विरुध्द दिशेने वारे वाहणाऱ्या स्थितीला शिअर झोन म्हणतात. अशी स्थिती उंच आकाशात कोठून कोठे जाते, ती जागा लक्षात यावी म्हणून शहरांची नांवे सांगुन शिअर झोनचे ठिकाण लक्षात आणुन दिले जाते. जेथे शिअर झोन तेथे पाऊस पडण्याची विशेषतः शिअर झोनच्या दक्षिणेकडे शक्यता अधिक असते.

अश्याच प्रकारचा व्हर्टीकल शिअर झोन असतो. परंतु व्हर्टीकल शिअर झोन विमान चढतांना व उतरतांना धोकेदायक असतो.

टीम इये मराठीचिये नगरी

Recent Posts

हुकूमाचा एक्का नि भाऊचा धक्का…ऑपरेशन टायगरने उबाठाची झोप उडवली Ekanath Shinde Operation Tiger

सहा खासदारांच्या पक्षांतराचा धक्का अजूनही सावरता न आलेल्या उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेला आता विधान परिषदेचे…

13 hours ago

प्रेमाने केलेले प्रत्येक कर्तव्य हीच खरी पूजा True Worship

मनुष्याला मोक्ष मिळण्यासाठी जन्म, जात, कुल, विद्वत्ता किंवा बाह्य कर्मकांड यांपेक्षा अंतःकरणातील निखळ प्रेम अधिक…

14 hours ago

तुळजापूर येथील जागर साहित्य पुरस्कारासाठी साहित्यकृती पाठविण्याचे आवाहन Call for Jagar Literary Award In Tuljapur

तुळजापूर : मराठवाडा साहित्य परिषद, शाखा तुळजापूर यांच्या वतीने 'जागर साहित्य पुरस्कार' जाहीर करण्यात आला…

2 days ago

तेंगबोचेची खडतर अन् रम्य वाट.. The difficult and beautiful path to Tengboche

स्वप्नापलिकडची एव्हरेस्ट वारी भाग - ६ एव्हरेस्ट बेस कॅम्पच्या प्रवासातील तेंगबोचेकडे जाणारा टप्पा म्हणजे हिमालयाच्या…

2 days ago

ओअँसिसचा हिरवा श्वास अन् सहाराच्या वादळाचा काळा कहर The green breath of the oasis

सहारा म्हटलं की डोळ्यांसमोर उभं राहतं ते अंतहीन वाळूचं साम्राज्य. पण याच वाळवंटाच्या मध्यभागी हिरवाईने…

3 days ago

क्षणाचाही विलंब नको : ज्ञानेश्वरीतील संन्यासयुक्तीचा सहज, सोपा आणि जीवनाला दिशा देणारा संदेश A message that gives direction to life

"योग्य वेळ" येण्याची वाट पाहत आयुष्य पुढे ढकलणाऱ्या प्रत्येक माणसासाठी ज्ञानेश्वर माऊलींची ही ओवी जागृतीचा…

3 days ago