शिअर झोन म्हणजे काय ?

आपल्याही मनात हवामानाविषयी काही शंका असतील. पाऊस, पाणी व शेती संबंधी प्रश्न असतील तर जरूर कमेंटमध्ये लिहा. त्यात आपले नाव व नंबर लिहायला विसरू नका. आपल्या प्रश्नांची अभ्यासपूर्ण उत्तरे देऊ.

माणिकराव खुळे
मोबाईल – 9423217495

एका शेतकऱ्याने शिअर झोन बाबत विचारलेला प्रश्न व दिलेले उत्तर प्रबोधनासाठी…

अशोक गलांडे – शिअर झोन म्हणजे काय ?

माणिकराव खुळे – एकूण तपांबर (ट्रोपोस्फेअर ) पर्यन्तची उंची साडेतेरा किमी असते. समुद्रसपाटीपासून मध्य तपांबर (ट्रोपोस्फेअर )पर्यन्तची उंची ७ किमी असते. समुद्रसपाटीपासून मध्य तपांबर(ट्रोपोस्फेअर ) पर्यंत म्हणजे ३ किमी पासून वर व ६.५ किमी.च्या खाली आकाशात एकूण साडे तीन किमी. कमी दाब क्षेत्राच्या हवेच्या जाडीत निर्वात पोकळी असते. तेथे हवा नसते.

आता जर जमिनीपासून ३ किमी. उंचीपर्यंत वारे पूर्वेकडून पश्चिमें कडे वाहत असतील. त्याच्या वरच्या पातळीत म्हणजे जमिनीपासून साडेसहा किमी. उंचीपासून वर आकाशात वारे पश्चिमेकडून -पूर्वेकडे वाहत असतील तर अश्या एकमेकाच्या विरुद्ध दिशेने वाहणाऱ्या वेगवान वाऱ्यांच्या स्थितीला ‘ हॉरीझोन्टल शिअर झोन ‘ म्हणतात. हा अक्षवृत्त समांतर असतो.

म्हणजे ३ किमी. पर्यंत एका दिशेने, ३ ते ६.५ निर्वात पोकळी आणि ६.५ किमी. च्या वर विरुध्द दिशेने वारे वाहणाऱ्या स्थितीला शिअर झोन म्हणतात. अशी स्थिती उंच आकाशात कोठून कोठे जाते, ती जागा लक्षात यावी म्हणून शहरांची नांवे सांगुन शिअर झोनचे ठिकाण लक्षात आणुन दिले जाते. जेथे शिअर झोन तेथे पाऊस पडण्याची विशेषतः शिअर झोनच्या दक्षिणेकडे शक्यता अधिक असते.

अश्याच प्रकारचा व्हर्टीकल शिअर झोन असतो. परंतु व्हर्टीकल शिअर झोन विमान चढतांना व उतरतांना धोकेदायक असतो.

• हुकूमाचा एक्का नि भाऊचा धक्का…ऑपरेशन टायगरने उबाठाची झोप उडवली Ekanath Shinde Operation Tiger