कर्मयोग

अंतःकरणातील गुज उलगडताना : ज्ञानेश्वरीतील आत्मज्ञानाचे बीज

नातरि अर्जुना हें बीज । पुढती सांगिजेल तुज ।जें हें अंतःकरणीचें गुज । जीवाचिये ।। ३४ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय नववा…

4 months ago

ज्ञानेश्वरीच्या प्रकाशात ‘विश्वभारती’ आणि ‘आंतरभारती’ : एक समन्वयी चिंतन

भारतीय तत्त्वज्ञानाची परंपरा ही केवळ अध्यात्मापुरती मर्यादित नसून ती मानवी जीवनाच्या प्रत्येक अंगाला स्पर्श करणारी आहे. या परंपरेत एकात्मता, समन्वय…

5 months ago

ज्ञानेश्वरांची आदर्श राज्यकल्पना : विश्वास, स्वातंत्र्य आणि सुव्यवस्था

या विचारातून संत ज्ञानेश्वरांची राज्यविषयक दृष्टी स्पष्ट होते. त्यांना दडपशाही सत्ता अपेक्षित नाही, ना प्रत्येक गोष्टीवर नियंत्रण ठेवणारी राजवट. त्यांची…

5 months ago

प्रेमातून केलेले काम सदा सफलच

परि ऐसें जें प्रेम । तें अर्जुनींचि आथि निस्सीम ।म्हणऊनि तयाचे काम । सदा सफल ।। ११ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय…

7 months ago

संत ज्ञानेश्वरांच्या मते प्रयत्नाचा खरा अर्थ

तयां तो प्रयत्नुचि एके वेळे । मग समग्रें परब्रह्में फळे ।जया पिकलेया रसु गळे । पूर्णतेचा ।। १७६ ।। ज्ञानेश्वरी…

8 months ago

तू तर फक्त निमित्तमात्र…

ऐसें जेणें जें भाविजे । तें फळ तेणें पाविजे ।परी तेंही सकळ निपजे । मजचिस्तव ।। १४६ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय…

8 months ago

‘निवृत्ती’ म्हणजे संन्यास नव्हे, तर जगण्यातली मुक्ती

जया ऐक्याचिया उतारा । बोधाचा जोडला तारा ।मग निवृत्तीचिया पैल तीरा । झेंपावले जें ।। १०० ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय सातवा…

9 months ago

ज्ञानेश्वरीतील दीपावली दर्शन…

अंधःकारातून प्रकाशाकडे नेणारा उत्सव म्हणजे दीपावली. पण हा उत्सव केवळ बाह्य प्रकाशाचा नाही, तर अंतर्मनातील तेज जागविण्याचाही आहे. आपण घराची,…

9 months ago

ज्ञानेश्वरीची दिव्य वाट — “अहंभावातून ब्रह्मभावाकडे”

नराच्या ठायी नरत्व । जें अहंभाविये सत्त्व ।तें पौरुष मी हें तत्त्व । बोलिजत असे ।। ३५ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय…

10 months ago

मनानें योगी…

म्हणोनि याकारणें । तूंतें मी सदा म्हणें ।योगी होय अंतःकरणें । पंडुकुमरा ।। ४८१ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय सहावा ओवीचा अर्थ…

10 months ago