ज्ञानमार्ग

ज्ञानेश्वरीतील ‘निमित्त’ तत्त्वाचा गूढ अर्थ

जगातील प्रत्येक घडामोडीमागे आपणच कर्ते आहोत, असा मनुष्याचा सहज समज असतो; पण ज्ञानेश्वरीतील एका ओवीतून संत ज्ञानेश्वर हे समज पूर्णपणे…

6 months ago

कर्तेपणाचा भ्रम आणि साक्षीभावाचा प्रकाश : ज्ञानेश्वरीतील गूढ तत्त्वज्ञान

“जैशी रायें अधिष्ठिली प्रजा…” या ओवीतून संत ज्ञानेश्वरांनी परमेश्वर, प्रकृती आणि जीव यांच्यातील नात्याचे अत्यंत सूक्ष्म आणि प्रभावी चित्र उभे…

6 months ago

गुरुची वाणी आणि आत्मज्ञानाचा उदय

मोटकें गुरुमुखें उदैजत दिसे । आणि हृदयीं स्वयंभचि असे ।प्रत्यक्ष फावो लागे तैसें । आपैसया ।। ४९ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय…

6 months ago

राजहंसाचे रहस्य : ज्ञानेश्वरीतील उपमेत दडलेले विज्ञान

ज्ञानेश्वरांनी दिलेली राजहंसाची प्रतिमा आपल्याला हेच शिकवते की जीवनात सार आणि निरस, सत्य आणि असत्य, ज्ञान आणि अज्ञान यांचा भेद…

6 months ago

ज्ञान आणि विज्ञानाचा सहज संगम : ओवीतून उलगडणारे आत्मतत्त्व

आतां किती नावानावा गुज । म्हणतां कानडें वाटेल तुज ।तरि ज्ञान सांगेन सहज । विज्ञानेंसी ।। ४२ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय…

6 months ago

या एका ओवीत दडलाय संपूर्ण अध्यात्ममार्गाचा सार

याकारणें पंडुसुता । तुवां होआवें योगयुक्ता ।येतुलेनि सर्वकालीं साम्यता । आपणपां होईल ।। २५६ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय आठवा ओवीचा अर्थ…

7 months ago

आपणपेयां या एका शब्दात ब्रह्मज्ञानाचे, आत्मसाक्षात्काराचे, ध्यानाचे आणि भक्तीचे रहस्य

पैं मेघाचेनि मुखीं निवडला । समुद्र कां वोघीं पडिला ।तो मागुता जैसा आला । आपणपेयां ।। ३०७ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय…

1 year ago

जिथे ना श्वास, ना विचार, ना इच्छा — केवळ ब्रह्मरूपाची समरसता

तंव महाभूतांची जवनिक फिटे । मग दोहींसि होय झटें ।तेथ गगनासकट आटे । समरसीं तिये ।। ३०६ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय…

1 year ago

“पावलांची ओळ” ही अध्यात्मातील परंपरा

देखें साधकु निघोनि जाये । मागां पाउलाची वोळ राहे ।तेथ ठायीं ठायीं होये । हे आणिमादिक ।। २९७ ।। ज्ञानेश्वरी…

1 year ago

हेच ज्ञानेश्वरांचं दैवी शिक्षण

प्रवृत्ति माघौति मोहरे । समाधि ऐलाडी उतरे ।आघवें अभ्यासूं सरे । बैसतखेवो ।। १९१ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय सहावा ओवीचा अर्थ…

1 year ago