भारतीय अध्यात्म

कीर्तनाची क्रांती: पाप–प्रायश्चिताच्या पलीकडचा नाममार्ग

कीर्तन, नामस्मरण आणि भगवंताच्या स्मरणातून केवळ पापांचा नाश होत नाही, तर पाप आणि प्रायश्चित या दोन्ही संकल्पनांचीच पायाभरणी ढासळते, असा…

2 months ago

राजहंसाचे रहस्य : ज्ञानेश्वरीतील उपमेत दडलेले विज्ञान

ज्ञानेश्वरांनी दिलेली राजहंसाची प्रतिमा आपल्याला हेच शिकवते की जीवनात सार आणि निरस, सत्य आणि असत्य, ज्ञान आणि अज्ञान यांचा भेद…

3 months ago

संन्यासी योद्ध्याची जीवनगाथा…..हिंदुत्वाचे विश्वप्रवक्ते – स्वामी विवेकानंद

स्वामीजींचे विचार  समजावून देताना  लेखिकेने स्वामीजींच्या तोंडची अनेक वाक्ये उद्धृत केली आहेत.  कर्मयोग, भक्तियोग, राजयोग आणि  ज्ञानयोगाचे स्वामीजींनी केलेले पृथक्करण अत्यंत सोप्या शब्दांत लेखिकेने सांगितले आहे.  त्यामुळे…

4 months ago

श्वास ते ब्रह्म : अध्यात्म आणि न्यूरोविज्ञानाचा संगम

ज्ञानेश्वरांची ही ओवी आपल्याला मृत्यूचे तत्त्वज्ञान शिकवते, पण त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे जीवनाचे तत्त्वज्ञान शिकवते. समायोग हा शेवटच्या क्षणी साधायचा नाही;…

4 months ago

ज्ञानदेवांचे तत्त्वज्ञान हे संसारात राहूनही ‘अक्षर’ अनुभूती जगण्यासाठी

म्हणोनि अक्षर जे म्हणिजे । तेविचिं म्हणता बोधुही उपजे।जया परौता पैसु न देखिजे । या नाम परमगती ।। १८१ ।।…

5 months ago

भारतीय अध्यात्म आणि आंतरभारती चळवळ : एकात्मतेचा सेतू

भारत ही केवळ भौगोलिक सीमा नसून ती एक अनुभूती आहे. विविधतेतून एकात्मतेचा शोध घेणारी, असंख्य भाषांचा, परंपरांचा, श्रद्धांचा आणि जीवनपद्धतींचा…

5 months ago

साम्याची अनुभूती म्हणजे पलायन नव्हे, तर समरसतेची पूर्णता

जैसे वृक्षपण बीजासी आलें । कीं मेघ हें गगन जाहालें ।तैसें अनेकत्व जेथ सामावलें । तें साम्य म्हणिपे ।। १६९…

5 months ago

ज्ञानेश्वर महाराजांची ध्यानपद्धती

मग वज्रासन तेचि उर्वी । शोधूनि आधारमुद्रा बरवी ।वेदिका रचे मांडवीं । शरीराचां ।। ४९ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय आठवा ओवीचा…

6 months ago

अध्यात्म म्हणजे काय ?

ऐशिया आपुलियाची सहजस्थिती । जया ब्रह्माची नित्यता असती ।तया नाम सुभद्रापती । अध्यात्म गा ।। १९ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय आठवा…

6 months ago

कुंडलिनी योग हे शास्त्र आत्मज्ञान प्राप्तीचा राजमार्ग

ते कुंडलिनी जगदंबा । जे चैतन्यचक्रवर्तींची शोभा ।जिया विश्वबीजाचिया कोंभा । साउली केली ।। २७२ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय सहावा ओवीचा…

1 year ago