Brahman

ब्रह्मबीजाचा अंकुर आणि वेदांचा उद्गम : ज्ञानेश्वरीतील ॐकाराचे विश्वरूप

ही ओवी भारतीय तत्त्वज्ञानातील विश्वनिर्मिती, शब्दब्रह्म आणि वेदांच्या उद्गमाचा गूढार्थ उलगडणारी आहे. ज्ञानदेवांच्या दृष्टीने ॐकार हा केवळ उच्चाराचा ध्वनी नसून…

1 month ago

अनामातून नामाकडे: अज्ञानाने घडवलेला परमात्म्याचा आभास

ज्ञानदेव या ओवीतून एक गूढ पण अत्यंत वास्तव सत्य उलगडतात—परमात्मा जसा आहे तसा आपण पाहत नाही, तर आपल्या मर्यादित समजुतीनुसार…

2 months ago

ज्ञानदेवांच्या दृष्टीने ब्रह्मभाव म्हणजे…

मग भलतेथ भलतेव्हां । देहबंधु असो अथवा जावा ।परि अबंधा नित्य ब्रह्मभावा । विघड नाहीं ।। २५७ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय…

4 months ago

सत्याची अनुभूती म्हणजेच ब्रह्मानुभव

तेथ समविषम न दिसे कांही । म्हणोनि भूतें हे भाष नाहीं ।जेविं दूधचि जाहालिया दहीं । नामरूप जाय ।। १७०…

5 months ago

साम्याची अनुभूती म्हणजे पलायन नव्हे, तर समरसतेची पूर्णता

जैसे वृक्षपण बीजासी आलें । कीं मेघ हें गगन जाहालें ।तैसें अनेकत्व जेथ सामावलें । तें साम्य म्हणिपे ।। १६९…

5 months ago

ब्रह्मरंध्र हे मृत्यूचे द्वार नव्हे तर अनंत जीवनाचे प्रवेशद्वार

आकळलेनि योगें । मध्यमामध्यमार्गे ।अग्निस्थानौनि निगे । ब्रह्मरंध्रा ।। ९४ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय आठवा ओवीचा अर्थ - स्वाधीन झालेल्या अष्टांग…

5 months ago

सृष्टीची ‘ॐ’ मध्येच उत्पत्ती अन् ‘ॐ’ मध्येच विलीनता

पै आदिचेनि अवसरें । विरूढे गगनाचेनि अंकुरे ।जें अंती गिळी अक्षरें । प्रणवपटींचीं ।। ४० ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय सातवा ओवीचा…

9 months ago

सृष्टीची टांकसाळ – सर्व जीवांतील एकच ब्रह्मठसा

चतुर्विधु ठसा । उमटों लागे आपैसा ।मोला तरी सरिसा । परि थरचि आनान ।। २३ ।। ज्ञानेश्वरी अध्याय सातवा ओवीचा…

9 months ago

असे उलघडते जीवनाचे खरे रहस्य

तैसें विश्व जेथ होये । मागौंते जेथ लया जाये ।तें विद्यमानेंचि देहें । जाहला तो गा ।। २७३ ।। ज्ञानेश्वरी…

9 months ago

जो दृढ अभ्यास करतो, तोच ब्रह्मात एकरूप होतो

इये अभ्यासीं जे दृढ होती । ते भरवसेनि ब्रह्मत्वा येती ।हें सांगतियाचि रीती । कळलें मज ।। ३३० ।। ज्ञानेश्वरी…

11 months ago