मे महिन्याच्या मध्यावरच यंदा बंगालच्या उपसागरात मॉन्सूनची चाहूल लागणार

आपल्याही मनात हवामानाविषयी काही शंका असतील. पाऊस, पाणी व शेती संबंधी प्रश्न असतील तर जरूर कमेंटमध्ये लिहा. त्यात आपले नाव व नंबर लिहायला विसरू नका. आपल्या प्रश्नांची अभ्यासपूर्ण उत्तरे देऊ.

माणिकराव खुळे,
जेष्ठ सेवानिवृत्त हवामान तज्ञ, भारतीय हवामान खाते पुणे.
९४२३२१७४९५, ९४२२०५९०६२.

प्रश्न – मॉन्सूनचा प्रवास कसा सुरू आहे ?

माणिकराव खुळे – नैऋत्य मॉन्सून, म्हणजेच भारतीय मॉन्सून (यंदाचा पावसाळा),  विषुवृत्त समांतर , पूर्वेकडून पश्चिमेकडे,  प्रशांत महासागरीय प्रवास करत,  मलेशिया, सिंगापुर, सुमात्रा बेटाचा उत्तरेकडील भाग ओलांडून भारताच्या अंदमान व निकोबार बेटांच्या दक्षिणेकडील आग्नेय बंगालच्या उपसागरात म्हणजे १० डिग्री उत्तर अक्षवृत्त व १०० डिग्री पूर्व रेखावृत्त दरम्यान, येत्या आठच दिवसात म्हणजे १३ मे दरम्यान मजल-दरमजल करत पोहोचण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

अर्थात भारत महासागरीय परिक्षेत्रात मान्सून प्रवेशला तरी भारत भू -भागावर म्हणजे केरळात व त्यानंतर सह्याद्री ओलांडून महाराष्ट्रात येण्यासाठी बराच कालावधी लोटला जातो. मात्र मान्सूनच्या ह्या गती-विधिमुळे त्या अगोदर पडणाऱ्या पूर्वमोसमी गडगडाटी पावसाला चालना मिळते.

प्रश्न – मॉन्सून अंदमानात येण्याची सरासरी तारीख काय ?

माणिकराव खुळे – साधारण १९ मे ला मॉन्सून अंदमान व निकोबार बेटावर व आग्नेय बंगालच्या खाडीत येतो.

प्रश्न – मागील पाच वर्षात मॉन्सून अंदमानात कधी पोहोचला होता ?

 माणिकराव खुळे – २०२४, २०२३, २०२२ अश्या तीन वर्षात लागोपाठ त्याच्या सरासरी तारखेला म्हणजे १९ मे,  तर २०२१ ला २१ मे व २०२० ला १७ मे ला मॉन्सून अंदमानात पोहोचला होता.

प्रश्न – अवकाळी पावसाचा व तापमानाचा अंदाज काय आहे ?

माणिकराव खुळे – उर्वरित महाराष्ट्राबरोबरच, मुंबईसह कोकणातही आज ( ७ मे) तर मराठवाड्यातही आज व उद्या (७ व ८ मे ) ला अवकाळी च्या वातावरणाची शक्यता वाढली आहे. दिवसाचे तापमान कोकण ३३ ते ३५ डिग्री, मध्य महाराष्ट्र ३७ ते ४१, विदर्भ व मराठवाडा ३८ ते ४१ डिग्री असे राहील.

कोकणातील ही तापमाने सरासरी तर उर्वरित महाराष्ट्रात ही तापमाने सरासरीच्या खाली असुन  भर उन्हाळ्यात उष्णतेच्या तापेपासून महाराष्ट्राला सुसह्यताच मिळत आहे.