लहान मुलांच्या ज्ञानात भर घालणारा कवितासंग्रह – बाप्पा माझे ऐका

अगदी लहान मुलांना समजेल अशी साधी, सोपी, सरळ, भाषा शैली आहे. काही कविता बडबडगीतासारख्या तालासुरात आहेत. या संग्रहामधल्या कविता मधून भोळ्या भाबड्या लहान मुलांचे भावविश्व प्रकट झाले आहे. अगदी लहान वयात वेगवेगळ्या विषयाचा अभ्यास, दप्तराचं ओझं ही समस्या गणपती बाप्पा जवळ मांडत असताना तू माझ्या ठिकाणी ये आणि मी तुझ्या ठिकाणी बसतो. असं म्हणणारा विद्यार्थी देवालाच अभ्यास कसा करायचा, पेपर कसा सोडवायचा हे शिकवून जातो.

मनोहर भोसले,
सैनिक टाकळी, ता.शिरोळ

बा. स. जठार हे गारगोटी मधील एक बालकवी आहेत. खाजगी क्लास टीचर म्हणून त्यांचा मोठा लौकिक आहे. जठार क्लासेसच्या माध्यमातून गारगोटी परिसरामधील हजारो विद्यार्थी हुशार बनवले आहेत. विद्यार्थ्यांच्या मनामध्ये अभ्यासाविषयी असलेली भीती दूर केली आहे. वाचन लेखनाची आवड जोपासत स्वतःच्या कथा कवितांची पुस्तके प्रकाशित केली आहेत. सागरकन्या (बालकवितासंग्रह ) गोतावळा ( कवितासंग्रह ) गंमतगाणी (बालकविता संग्रह ) कोंबऱ्या (कथासंग्रह ) भाकरीची शपथ (कथासंग्रह ) ही पुस्तके बहुचर्चित ठरली. विविध पुरस्कारांनी सन्मानित झाली. जठार सरांचे कोणते पुस्तक येणार आहे याची उत्सुकता बऱ्याच वाचकांना लागलेली असते. बाप्पा माझे ऐका हा त्यांचा बालकवितासंग्रह नुकताच प्रकाशित झाला आहे. शीर्षकाला साजेल असे मुखपृष्ठ, चांगला कागद, उत्कृष्ट छपाई, मजबूत पिन बाईंडिंग, आकर्षक चित्रांमधला फोर कलरचा हा संग्रह लहान मुलांच्या ज्ञानात भर घालतो. अगदी लहान मुलांना समजेल अशी साधी, सोपी, सरळ, भाषा शैली आहे. काही कविता बडबडगीतासारख्या तालासुरात आहेत. या संग्रहामधल्या कविता मधून भोळ्या भाबड्या लहान मुलांचे भावविश्व प्रकट झाले आहे. अगदी लहान वयात वेगवेगळ्या विषयाचा अभ्यास, दप्तराचं ओझं ही समस्या गणपती बाप्पा जवळ मांडत असताना तू माझ्या ठिकाणी ये आणि मी तुझ्या ठिकाणी बसतो. असं म्हणणारा विद्यार्थी देवालाच अभ्यास कसा करायचा, पेपर कसा सोडवायचा हे शिकवून जातो. गणपती बाप्पा तुम्ही माझी सायकल घ्या तिच्यावर बसून माझ्या शाळेत जा. रोजच्या लिखाणाला चारी हात वापरा मग बघा भरतो कसा भीतीने अंगात कापरा अगोदर जाणून घ्या परीक्षेचे नेचर मग बघा सुटतो का तीन तासात पेपर

या संग्रहामधली फुलपाखरू ही कविता शब्दांना लय असणारी आहे.
या फुलावरून त्या फुलावर
उड्या किती मारता राव
एकदा तरी दाखवा मला
सुंदर फुलांचा तुमचा गाव

प्रत्येक कविता काही ना काही शिकवून जाते. काही ना काही संदेश देते. काळाच्या ओघात मुलं एकलकोंडी झालेली आहेत. खेळणे, उड्या मारणे सोडून द्या निसर्गामधली नवनिर्मितीची प्रक्रिया सुद्धा मुलांना शिकवावी लागते. अलीकडची पिढी ही हुशार आहे पण त्यांना जसे समजते त्या पद्धतीने समजावून सांगण्याची जबाबदारी आजकालच्या शिक्षकांच्या वर येऊन पडलेली आहे. लहान मुलांबरोबर अगदी लहान होणाऱ्या जठार सरांसारखे शिक्षक यशस्वी झालेले आहेत. निश्चितच हा कवितासंग्रह शिक्षक, पालकांनी आपल्या विद्यार्थ्यांच्या हाती दिला पाहिजे.

सूर्योदयाबरोबर प्राणी, पशू, पक्षी, पाने, फुले जागी होतात हे अचूक टिपून प्रकिया मुलांसमोर ठेवल्या आहेत. हत्ती, बेडूक, कासव, मांजर, पोपट यांची वैशिष्ट्ये अतिशय चांगल्या पद्धतीने मांडलेली आहेत.

कासवदादा कवितेत कासवाची चाल आणि ढाल यांचा समन्वय साधताना कवी लिहितो,
कासव दादा तुम्ही
किती हळू चालता
एवढी मोठी ढाल
पाठीवर कशी तोलता ?
बेडूकदादा या कवितेत पावसाळ्यात दिसणा-या आणि आठ महिने लपून राहणा-या बेडकाला कवी प्रश्न विचारतो की,
पावसाळ्यात येऊन
आठ महिने लपणं
बेडूक दादा तुमचं
असं कसं जगणं
हत्तीदादाच्या बोजड शरीराचे वर्णन करताना कवी म्हणतो,
मुसळासारखी सोंड
खांबासारखे पाय
हत्ती दादा तुम्ही इतके
बोजड कसे काय ?
सूर्यमालेमधले ग्रह असो अथवा ऋतुचंक्रांमधले बदल विद्यार्थ्यांच्या मनामध्ये निर्माण होणारे प्रश्न आणि त्यांची उत्तरे अगदी मोजक्या शब्दात सांगितली आहेत. कोण काय म्हणते या कवितेमधून ध्वनी प्रदूषण, जल प्रदूषण, वायू प्रदूषणाची गंभीर समस्या मांडली आहे. माणसाच्या आरोग्यावर होणारे परिणाम पाहता व्यायाम आणि चांगला पौष्टिक आहार कसा असतो याविषयी शरीराचे महत्त्व, सूर्यनमस्कार, पोषद्रव्यांची कामे अशा कविता आहेत.
खरंतर शाळेचे दिवस हे आयुष्यामधले अतिशय वैभवशाली दिवस असतात पण याची जाणीव काही काळ गेल्यानंतर होत असते. शाळेमधल्या निखळ आनंदापासून नवी पिढी वंचित राहू नये याची जाणीव करून देण्यासाठी जठार सरांनी मांडलेला हा बालकवितांचा खेळ मुलांना नक्की आवडेल.

पुस्तकाचे नाव – बाप्पा माझे ऐका
कवी – बा. स. जठार
प्रकाशक – वीनापाणि प्रकाशन, गारगोटी
पृष्ठे – 52, किंमत – ₹ 100
पुस्तकासाठी संपर्क – 9850393996