आठवड्यानंतर महाराष्ट्रात मान्सून सक्रिय होण्याची शक्यता ! Monsoon Update by Khule

आपल्याही मनात हवामानाविषयी काही शंका असतील. पाऊस, पाणी व शेती संबंधी प्रश्न असतील तर जरूर कमेंटमध्ये लिहा. त्यात आपले नाव व नंबर लिहायला विसरू नका. आपल्या प्रश्नांची अभ्यासपूर्ण उत्तरे देऊ.

माणिकराव खुळे,
जेष्ठ सेवानिवृत्त हवामान तज्ञ, भारतीय हवामान खाते पुणे.
९४२३२१७४९५, ९४२२०५९०६२.

          १-मान्सून का खोळंबलाय ?

            गेल्या आठवड्यापासून म्हणजे सोमवार दि. ८ जूनला तळकोकणात हर्णाई ते सोलापूर पर्यन्त पोहोचलेला मान्सून आजपावेतो महाराष्ट्रात जाग्यावरच खिळलेला असुन त्याची पुढे प्रगती नाही.
           वायव्येकडून वाहणाऱ्या उष्ण वाऱ्याचा तसेच अरबी समुद्रात साडे तीन ते पावणेचार किमी. दरम्यान असणाऱ्या प्रत्यावर्ती वाऱ्याच्या प्रणाली व कमकुवत मान्सूनी वारे महाराष्ट्रातील मान्सूनच्या वाटचालीस अडथळा ठरत आहे.

         २-मान्सून कधी सरकणार?

             तळकोकणातील सध्य:जागेवरून महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीवर मुंबईपर्यंत पोहोचण्यास मान्सूनला कदाचित आठवड्याभराचा कालावधी लागू शकतो, असे वाटते. म्हणजे मंगळवार दि. २३ जूनला वातावरणात बदल होवून मान्सून ला पुढे सरकण्यास सक्रियता मिळण्याची शक्यता जाणवते.

         ३-कोकणात व महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात मान्सून कधी?

           गुरुवार दि. २५ जून ते बुधवार दि.१ जुलै दरम्यानच्या जुनच्या शेवटच्या (एकादशी, वाटपौर्णिच्या) आठवड्यात, मुंबईसह संपूर्ण कोकणात मान्सूनच्या चांगल्या पावसाची शक्यता जाणवते.  मुंबईत चांगल्या पद्धतीने सेट झालेला मान्सून सह्याद्री ओलांडून मध्य महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात हजेरी लावू शकतो, असे वाटते.

         ४- विदर्भ मराठवाड्यात मान्सून कधी येणार?

            गेल्या आठवड्यात चांगलीच वाटचाल केलेल्या बंगाल उपसागरीय मान्सूनची शाखा ही सध्याच्या पूरक प्रणाली अभावी सध्याच्या आठवड्यात काहीशी स्थिरावून धिम्या गतीने वाटचाल करू शकते.
              त्यामुळे विदर्भ व पूर्व मराठवाड्यासाठी मान्सूनच्या पावसाची शक्यता ही मान्सूनच्या ह्या शाखेच्या वाटचावर अवलंबून असु शकते. आणि ही शाखाही गुरुवार दि. २५ जून ते बुधवार दि.१ जुलै दरम्यानच्या जुनच्या शेवटच्या (एकादशी, वाटपौर्णिच्या) आठवड्यात सक्रिय होवून तेथे मान्सून च्या पावसाची शक्यता जाणवते.

         ५-उष्णतेची लाट, दमट वातावरण व रात्रीचा उकाडा  कुठे जाणवेल?

          आजपासुन ते शुक्रवार दि. १९ जून दरम्यानच्या ४ दिवसात मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भातील २९ जिल्ह्यात भाग बदलत तुरळक ठिकाणी उष्णतेच्या लाटेसदृश्य स्थिती जाणवू शकते. ह्याच दरम्यान कोकणातील ७ जिल्ह्यात उष्ण व दमट वातावरण राहून रात्रीचा उकाडाही जाणवेल.

     ६- पेरणी संबंधी काय खुलासा असु शकतो?

         प्रशांत महासागरातून येणाऱ्या मान्सून वाऱ्यांना एल -निनो प्रभावामुळे  काहीसा रोध तयार होत असुन येणाऱ्या वाऱ्यात अधिक बळकटी अभावी कमी जोर असल्यामुळे महाराष्ट्रात दमदार पाऊस व पेरयोग्य ओलीसाठी वाटच पहावी लागेल असे वाटते. जुनच्या शेवटच्या आठवड्यातील पावसाच्या शक्यतेंनंतर,१ जुलै नंतरच वातावरणीय बदलानुसार ह्यावर भाष्य करता येईल, असे वाटते

       ७- ह्या व्यतिरिक्त दरम्यानच्या काळात वातावरणात एकाकी काही बदल झाल्यास तसे सूचित केले जाईल.