जागतिक अर्थकारणाच्या नव्या समीकरणांचा वेध घेणारे ‘ब्रिक्स अँड इंडिया’ ‘BRICS & INDIA: PROSPECTS & CHALLENGES

डॉ. रिता शेटीया लिखित ‘BRICS & INDIA: PROSPECTS & CHALLENGES’ या रिता यांच्या नवीनतम पुस्तकात डॉ. शेटीया यांनी जागतिकीकरणामुळे उत्प्रेरित झालेल्या गहन परिवर्तनांचा शोध घेतला आहे.जागतिकीकरणाच्या प्रवाहात जागतिक अर्थव्यवस्थेला एक नवी दिशा देणाऱ्या आणि आंतरराष्ट्रीय राजकारणात महत्त्वपूर्ण प्रभाव टाकणाऱ्या ‘ब्रिक्स’ (BRICS) संघटनेचा वेध घेणारे ‘ब्रिक्स अँड इंडिया: प्रॉस्पेक्ट्स अँड चॅलेंजेस’ हे डॉ. रिता शेटीया यांचे नवीनतम पुस्तक जागतिक आर्थिक अभ्यासकांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाचा दस्तऐवज ठरतो. लेखिकेने आपल्या पी.एच.डी. (Ph.D.) संशोधनाचे पुस्तकात रूपांतर केल्यामुळे, या ग्रंथाला अत्यंत सखोल, वस्तुनिष्ठ आणि वैज्ञानिक संशोधनाचा भक्कम पाया लाभला आहे.

पुस्तकाचा मुख्य गाभा व अभ्यासविषय:

जागतिक बँक आणि आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) यांच्या पारंपारिक वर्चस्वाला पर्याय म्हणून तसेच अल्प विकसित देशांना आर्थिक पाठबळ देण्यासाठी ब्रिक्सची भूमिका कशी महत्त्वपूर्ण ठरत आहे, याचा सखोल शोध या पुस्तकात घेण्यात आला आहे. लेखिकेने ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका या पाच मूळ सदस्य देशांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण आर्थिक गतिशीलतेचे (Economic Dynamics) आणि त्यांच्यातील संसाधनांच्या प्रभावी वापराचे बारकाईने विश्लेषण केले आहे.

प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि विश्लेषण:
• ऐतिहासिक व धोरणात्मक आढावा: ब्रिक्स संघटनेचा उदय, त्याची पार्श्वभूमी, उद्दिष्टे आणि आतापर्यंत पार पडलेल्या १५ ब्रिक्स परिषदांचा सविस्तर आढावा पुस्तकात घेतला आहे.
• आर्थिक व व्यापार निर्देशांक: २००६ ते २०२२ या कालावधीतील भारताच्या आंतरराष्ट्रीय व्यापाराची रचना व दिशा, सकल देशांतर्गत उत्पादन (GDP), व्यापार संतुलन (Balance of Trade) आणि मानवी विकास निर्देशांक (HDI) या बाबींचा सखोल डेटासह अभ्यास केला आहे.
• ‘न्यू डेव्हलपमेंट बँक’ (NDB): ब्रिक्सच्या न्यू डेव्हलपमेंट बँकेची उभारणी, तिचे कार्य, यशापयश आणि अविकसित देशांच्या विकासातील तिचे ‘आर्थिक इंजिन’ म्हणून असलेले योगदान स्पष्ट केले आहे.
• समकालीन आव्हाने व भू-राजकीय संदर्भ: कोविड-१९ महामारी आणि त्यानंतर उद्भवलेले रशिया-युक्रेन व इस्राईल-गाझा युद्ध यांसारख्या संकटांचा ब्रिक्स राष्ट्रांच्या अर्थव्यवस्थांवर झालेला परिणाम आणि त्यातून निर्माण झालेली आव्हाने मांडली आहेत.
• ब्रिक्स ते ‘ब्रिक्स प्लस सिक्स’: संघटनेचा वाढता विस्तार आणि ‘ब्रिक्स प्लस सिक्स’ पर्यंतचा प्रवास यावर लेखिकेने वेळेवर आणि अत्यंत वस्तुनिष्ठ भाष्य केले आहे.

संशोधक व वाचकांसाठी महत्त्व:

जागतिक राजकारण आणि अर्थकारणातील ब्रिक्सचे स्थान समजून घेण्यातील दरी भरून काढणे हा या पुस्तकाचा मुख्य उद्देश आहे. वस्तू आणि सेवांसाठी एक भक्कम आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ तयार करण्याची ब्रिक्सची क्षमता या ग्रंथातून स्पष्ट होते.थोडक्यात सांगायचे तर, प्रादेशिक गट आणि भारताचे आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संबंध या विषयावर सखोल अंतर्दृष्टी देणारे हे पुस्तक संशोधक, विद्यार्थी, प्राध्यापक आणि जागतिक अर्थकारणाची आवड असणाऱ्या प्रत्येक वाचकासाठी अत्यंत मार्गदर्शक व उद्बोधक ठरेल.

पुस्तकाचे नाव: BRICS & INDIA: PROSPECTS & CHALLENGES (ब्रिक्स अँड इंडिया: प्रॉस्पेक्ट्स अँड चॅलेंजेस)
लेखिका: डॉ. रिता मदनलाल शेटीया
प्रकाशक: किताब रायटिंग पब्लिकेशन
वर्ष: मार्च २०२४
पाने: ३०५
किंमत: ३९९ रुपये खरेदीसाठी क्लिक करा – https://amzn.in/d/07mMaFnV

BRICS AND INDIA – Google Books
Buy BRICS AND INDIA : Prospects and Challenges Book Online at Low Prices in India | BRICS AND INDIA : Prospects and Challenges Reviews & Ratings – Amazon.in