rajendra ghorpade

घाईच्या युगात थांबण्याची गरज : स्लो जर्नालिझमचा विचार

डिजिटल माध्यमांच्या झंझावातात आज बातम्या सेकंदागणिक बदलत आहेत. “सर्वात आधी” देण्याच्या स्पर्धेत अनेकदा “सर्वात अचूक” देण्याचे भान हरवत आहे. अशा…

3 months ago

डिजिटल वादळात बदलती पत्रकारिता; विश्वास, वेग आणि मूल्यांची कसोटी

माहितीच्या स्फोटक युगात वृत्तपत्रक्षेत्र झपाट्याने रूपांतरित होत आहे. डिजिटल माध्यमांचा वाढता प्रभाव, वेगाची स्पर्धा आणि बदलते आर्थिक मॉडेल यामुळे पारंपरिक…

3 months ago

जलव्यवस्थापनाचा नवा प्रवाह : धरणांपासून शाश्वततेकडे वाटचाल

जगभरातील जलव्यवस्थापन एका निर्णायक वळणावर येऊन ठेपले आहे. पारंपरिक धरणकेंद्री पद्धतींच्या मर्यादा लक्षात घेता आता पर्यावरणपूरक, स्थानिक सहभागावर आधारित आणि…

3 months ago

धरणांपलीकडचा विचार : एल्वा नदीने दाखवलेले जलव्यवस्थापनाचे नवे तत्त्वज्ञान

अमेरिकेतील एल्वा नदीवरील धरणांचे विसर्जन हा केवळ एक पर्यावरणीय प्रयोग नव्हता, तर जगभरातील जलव्यवस्थापनाच्या विचारसरणीत परिवर्तन घडवणारा निर्णायक टप्पा ठरला.…

3 months ago

मनाच्या वेदना, शरीराची भाषा : सायकोसोमॅटिक विकारांवर औषधांविना मात

अंगदुखी, गुडघेदुखी, पाटदुखी अशी शरीरातील विविध दुखणी पण,… तपासण्या सगळ्या नॉर्मल, तरी त्रास कायम ! अशा वेळी आजार शरीरात नसून…

3 months ago

नदीला परत मिळालेला श्वास : एल्वा धरण विसर्जनाची जागतिक यशोगाथा

अमेरिकेतील एल्वा नदीवरील दोन महत्त्वाची धरणे हटवून निसर्गाला त्याचा मूळ प्रवाह परत देण्याचा घेतलेला ऐतिहासिक निर्णय हा केवळ पर्यावरणीय पुनर्संचयितीकरणाचा…

3 months ago

शब्दांचा मोह की अनुभूतीचा बोध? — माऊलींचा सावध करणारा इशारा

आजच्या शब्दांच्या गदारोळात, प्रवचनांच्या चमकदार दुनियेत आणि प्रभावी वक्तृत्वाच्या मोहात आपण खऱ्या आध्यात्मिक अनुभूतीपासून दूर तर जात नाही ना? केवळ…

3 months ago

ज्ञानेश्वरीतील ‘निमित्त’ तत्त्वाचा गूढ अर्थ

जगातील प्रत्येक घडामोडीमागे आपणच कर्ते आहोत, असा मनुष्याचा सहज समज असतो; पण ज्ञानेश्वरीतील एका ओवीतून संत ज्ञानेश्वर हे समज पूर्णपणे…

4 months ago

ज्ञानेश्वरीतून उलगडणारे मुक्तीचे अद्वैत तत्त्वज्ञान

समुद्राच्या लाटांना मिठाचा घाट थोपवू शकत नाही, तसंच परमात्म्यात विलीन होणाऱ्या कर्मांनी माणसाला कधीच बांधून ठेवू शकत नाही—असा अद्वैताचा गूढ…

4 months ago

कर्तेपणाचा भ्रम आणि साक्षीभावाचा प्रकाश : ज्ञानेश्वरीतील गूढ तत्त्वज्ञान

“जैशी रायें अधिष्ठिली प्रजा…” या ओवीतून संत ज्ञानेश्वरांनी परमेश्वर, प्रकृती आणि जीव यांच्यातील नात्याचे अत्यंत सूक्ष्म आणि प्रभावी चित्र उभे…

4 months ago