भारतीय चित्रपटसृष्टीत आपल्या सात्त्विक सौंदर्याने, शालीन अदाकारीने आणि कसदार अभिनयाने रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवणाऱ्या अभिनेत्री साधना म्हणजे जणू ‘सौंदर्याची कविता’च! त्यांच्या मोहक व्यक्तिमत्त्वापासून ते लोकप्रिय ठरलेल्या ‘साधना कट’पर्यंतच्या अनेक आठवणींना उजाळा देणाऱ्या प्रख्यात लेखक सुनील पांडे लिखित ‘मिस्ट्री गर्ल साधना’ या चरित्रग्रंथाचे ज्येष्ठ संपादक, कवी आणि लेखक श्रीराम ग. पचिंद्रे यांनी केलेले हे रसग्रहण म्हणजे साधनाच्या कलात्मक कारकिर्दीचा आणि चिरंतन लोकप्रियतेचा वेध घेणारा भावपूर्ण लेखनप्रवास आहे.

सात्विक सौंदर्याच्या जादूने रसिकांना भारून टाकणाऱ्या अभिनेत्री साधनाची ‘मिस्ट्री गर्ल साधना’ ह्या शीर्षकाची अतिशय सुरेख अशी चरितकहाणी प्रख्यात लेखक सुनील पांडे यांनी लिहिलेली आहे. भारतीय चित्रपट सृष्टीत मधुबाला, वैजयंतीमाला, माला सिन्हा, शर्मिला टागोर यांच्यासारख्या सौंदर्यवती चित्रतारका अक्षरश: राज्य करत असताना आपल्या रसमधुर, शालीन सौंदर्य आणि कसदार अभिनयाच्या बळावर स्वत:चे असे चित्रसाम्राज्य निर्माण करणाऱ्या साधनाचे ‘सौंदर्याची कविता’ असे वर्णन साक्षात पु. ल. देशपांडे यांनीच केलेले आहे. त्यापुढे माझ्यासारखा पामर काय लिहिणार?

मी खूप लहान असल्यापासून ‘झुमका गिरा रे, बरेली के बाजार में…’ हे चित्रपट गीत ऐकत आलेलो आहे. पूर्वी दूरदर्शन नव्हते तेव्हा नभोवाणी केंद्रावरून केवळ श्रवणानंद घेता यायचा. दूरदर्शनच्या काळात ‘चित्रहार’ आणि ‘रंगोली’ यासारख्या गाण्यांच्या कार्यक्रमात ह्या गाण्याचे दर्शनीय रूप आनंद देऊ लागले.
पुढील काळात दूरचित्रवाणीच्या अनेक वाहिन्या निघाल्या. अनेक जुनी गाणी रंगीत साज घेऊन छोट्या पडद्यावर दिसायला लागली. साधना सारख्या सात्विक सौंदर्यवती घरोघरी झळकायला लागल्या. ‘झुमका गिरा रे…’ सारखी गीते गात साधना घरोघरी रसिकांना मोहवायला लागली.

ह्या ‘झुमका’ गीताची मोहिनी एवढी वाढली की, १९६६ मध्ये आलेल्या त्या गीताची आठवण म्हणून अगदी अलीकडेच बरेली ह्या गावातील चौकात गीतातील झुमक्याची भव्य प्रतिकृती समारंभपूर्वक उभी करण्यात आली.

साधनाची केशरचना हा एक मोठ्या चर्चेचा विषय होऊन गेला. साधनाला अगदी आरंभीच्या चित्रपटात पाहणाऱ्या प्रेक्षकांना तिचं मोठं कपाळ दिसत आणि काहीसं खटकतही असे. कालांतराने तिनं आपल्या पुढच्या केसांच्या बटा कपाळावर आणल्या आणि कपाळ झाकले; साधनाच्या सौंदर्याला एक वेगळंच परिमाण प्राप्त झालं. साधनेच्या केसांना ‘साधना कट’ म्हटलं जायला लागलं. देशभरात ‘साधना कट’ लोकप्रिय झाला. लहान लहान मुलींपासून ते अगदी प्रौढ महिलाही ‘साधना कट’ करायला लागल्या. अजूनही ती फॅशन आवडीने केली जाते. अशा प्रकारची रसिकप्रियता क्वचित कुणाला लाभते.

सुनील पांडे यांनी लिहिलेल्या प्रस्तुत चरितकहाणीमध्ये अभिनेत्रीच्या कसदार अभिनयाविषयी चांगली चर्चा करण्यात आलेली आहे. तिची चित्रपट कारकीर्द किती रोमांचकारी आहे, याचं चांगलं चित्रण करण्यात आलेलं आहे.

पुस्तकाचे नाव – ‘मिस्ट्री गर्ल साधना’
लेखक – सुनील पांडे
प्रकाशक – बुकगंगा पब्लिकेशन्स
किंमत – ३२५ रुपये

पुस्तक खरेदीसाठी करा लिंकवर क्लिक – https://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5700829749457754330?BookName=Mystery-Girl-Sadhana

आवाज त्यांचा, कला त्यांची; मग इतिहासानं त्यांना विसरलं का?