ओळख: वेगळी वाट चोखाळणाऱ्या नवदुर्गांची..!.. अनुजा चव्हाण
शांत, संयमी, कॅन्सरसारख्या गंभीर आजाराचा बाऊ न करता गेली ३७ वर्ष शिक्षकी पेशा स्वीकारून विद्यार्थी घडवतानाच अभ्यास मंडळावर कार्यरत राहून शिक्षण सेवा करणाऱ्या, इतर विविधांगी कामे करून रूग्णांचे समुपदेशन करणाऱ्या या आधुनिक नवदुर्गा अनुजाताईंना मानाचा मुजरा..!!
ॲड. शैलजा मोळक
लेखक, कवी, संपादक, प्रकाशक
अध्यक्ष, शिवस्फूर्ती प्रतिष्ठान पुणे
मो. 9823627244
‘आपण माझ्याबद्दल लिहावे असा माझा अट्टाहास नाही. सध्या मी बेड रेस्टवर आहे. काही करत नाही. पण दुर्दम्य आशावादी आहे की या कॅन्सर व्याधीला तोंड देण्यासाठी मी सक्षम आहे.’ असा मेसेज व थोडक्यात माहिती माझेकडे आली जेव्हा मी नवदुर्गा सदरात काही हटके महिलांची ओळख करून देते आपली माहिती पाठवा असे आवाहन केले होते. खरं तर अनुजा चव्हाण यांचा माझा परिचय वाचन साखळी ग्रुप या रसिक वाचकांच्या फेसबुक ग्रुपमुळे झाला. एकदा त्यांनी काही वाचकांना बक्षीसे देण्यासाठी स्वखर्चाने काही पुस्तके माझ्या मार्फत पाठवली होती. तसं कित्येक फेसबुक फ्रेंडशी आपले बोलणे व मैत्र निर्माण होईलच असे सांगता येत नाही पण समविचारींशी मैत्र जुळते अनुजा चव्हाण त्यांपैकीच एक..!
अनुजाताईंचे शिक्षण मुंबई पब्लिक स्कूल चारकोप गाव मराठी कांदिवली पश्चिम येथे झाले. त्या B.A.B.Ed., M.A.Education Diploma in School Management शाळा व्यवस्थापन पदविका, Percuing Ph.D. from Mumbai University आहेत. अनुजाताईंचे माहेर सुखवस्तू. आई वडील व एक भाऊ आता राहिले नाहीत. ताईंना एकंदर ६ भावंडे. वडील आणि दोन्ही भाऊ एअर इंडियामध्ये कामाला होते. त्यामुळे शालेय जीवनापासून आजवर ताईंचे बरंच जग फिरून झाले आहे. मध्यमवर्गीय कुटुंबातील अनुजाताई स्वतः उच्चशिक्षित असल्याने त्यांनी मुलांनाही उच्चशिक्षण दिले. मुलगी डॉक्टर श्रावणी Md. Doctor. Research officer असून ती एका मोठ्या हॉस्पिटलमधे कार्यरत आहे. मुलगा वेदान्त एका मोठ्या कंपनीत प्रोजेक्ट मॅनेजर आहे. अनुजाताई शिक्षिका म्हणून कार्यरत होत्या पण आता त्यांनी कॅन्सरच्या आजारपणामुळे स्वेच्छा निवृत्ती घेतली आहे.
गेली २० वर्ष त्या कॅन्सरशी लढा देत आहेत. ही व्याधी म्हणजे आयुष्यातला खूप मोठा संघर्ष असे त्या मानतात कारण अनेकांचा कॅन्सर बरा होतो तसाच आशावाद त्यांना होता पण आता पुन्हा त्यांना मेटास्टॅटिस आला आहे म्हणून स्वेच्छानिवृत्ती घ्यावी लागली असे त्या सांगतात.
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात शिरगाव देवगड हे आमचे निसर्गरम्य गाव. त्यामुळे मी कोकणकन्या असल्याचा मला अभिमान आहे. सासरचा मुख्य व्यवसाय शेती. पती, बृहन्मुंबई मनपा शिक्षण विभागातून प्रशासकीय अधिकारी म्हणून सेवानिवृत्त झाले आहेत. समाजसेवा हा त्यांच्या आवडीचा प्रांत. सध्या खूप पेन्शनर्स लोकांची अडलेली कामे त्यांच्याकडून करून घेण्यासाठी अनेक लोकांची वर्दळ घरी सुरु असते. पण त्यांचे काम अथकपणे सुरू असते.’ असे ताई अभिमानाने सांगत होत्या.
शिक्षिका म्हणून बृहन्मुंबई मनपा शाळेत त्यांची ३७ वर्षे नोकरी झाली. तेथे कार्यरत असताना त्यांनी विविधांगी कार्य केले आहे. महाराष्ट्र राज्य पाठयपुस्तक निर्मिती व अभ्यासक्रम संशोधन मंडळ पुणे येथे मराठी विषय समिती सदस्य, शिष्यवृत्ती परीक्षा मार्गदर्शक व पेपर सेटर, विविध शैक्षणिक प्रशिक्षणात राज्य, जिल्हा आणि तालुकास्तरीय साधन व्यक्ती, लोकसत्ता यशस्वी भव या मालिकेतून इयत्ता दहावीच्या विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन, Covid 19 शाळा बंद पण शिक्षण सुरू या उपक्रमात जिल्हा इन फोकस scert Pune, यांच्याकडून उत्कृष्ट कार्य म्हणून विशेष दखल, CCRT नवी दिल्ली भारत सरकार सांस्कृतिक मंडळ व प्रशिक्षण यांच्यासाठी फोटोग्राफी संवाददाता म्हणून उत्कृष्ट कार्य नवी दिल्ली, भजन आणि भारुड लेखन व सादरीकरण याद्वारे समाजप्रबोधन, गरजू व अभ्यासू विद्यार्थ्यांना स्वतः व अनेक शैक्षणिक संस्थांकडून शैक्षणिक मदत अशा अनेक कार्याचा त्यांचा आलेख मोठा आहे. आजारपणाचा बाऊ न करता त्यांनी सकारात्मक राहून स्वतःला सतत शैक्षणिक कामात गुंतवून घेतले. एक आदर्श शिक्षिका म्हणून नावलौकिक मिळवला. त्यांचे व्यक्तिमत्व इतरांना कायमच प्रेरणादायी ठरले. वाचन संस्कृती जोपासण्यासाठी मुलांनी अवांतर वाचन केले पाहिजे यासाठी सुध्दा त्यांनी सतत प्रयत्न केले.
अनुजाताई अतिशय स्वावलंबी व संयमी आहेत. त्या स्वतः व्याधीग्रस्त असूनही इतर रुग्णांना कॅन्सरबद्दलची भीती घालवण्यासाठी त्या समुपदेशन करतात. जे काम त्यांना त्यांच्या डॅाक्टरांनीच दिले होते. आज त्या बोलताना अतिशय आनंदाने सांगतात, ‘माझ्याकडे पाहून अनेक रुग्ण ट्रीटमेंटला तयार होत असतात. त्यामुळे खूप आनंद मिळतो. त्यांना माझा आधार वाटतो. यापेक्षा अजून काय हवं ?’ हे ऐकून वाटलं. स्वतःची काळजी घेणे जास्त गरजेचे असताना अनुजाताई आपले मन कायम सकारात्मक ठेवून इतरांच्या मनातील भीती व शंका दूर करायचे मोठे काम करत आहेत. म्हणूनच अशा माणसांना आयुष्यात अनेक मान सन्मान मिळतात. अनेकांचा दुवा मिळत असतो.
अनुजाताईंना आजवर केलेल्या शैक्षणिक व सामाजिक कामासाठी आदर्श शिक्षक महापौर पुरस्कार, राज्य आदर्श शिक्षक पुरस्कार, सेंटा टिचिंग प्रोफेशनल ऑलिम्पियाड पुरस्कार, भारत देशातून पहिली मराठी, विज्ञान, गणित स्पर्धा परीक्षा, दुबई येथे क्रिकेटपटू ब्रायन लारा यांच्या हस्ते सन्मान आणि रिलायन्स फाउंडेशन तर्फे सन्मान, ग्लोबल एज्युकेशन स्किल फोरम वारके फाउंडेशनमध्ये रिसर्च पेपर समिट साठी दुबई येथे संधी, सोलापूर मेट्रो आणि सोलापूर लायन्स क्लब यांच्या तर्फे आदर्श शिक्षक रत्न पुरस्कार, इंटर नॅशनल एक्सलन्स अवॉर्ड For Best Teacher Educator परिसर आशा संस्था, ब्रिटिश काऊन्सिल बेस्ट मेंटर सन्मान, English Language Enitiative Project for primary teachers, आदर्श शिक्षिका, सावित्रीची लेक सुवर्ण पदक सन्मान, उत्कृष्ट निवेदक सन्मान, उत्कृष्ट समुपदेशक, कॅन्सर व्याधीग्रस्त आणि रुग्ण यांना समुपदेशन यासाठी आदरणीय डॉ.प्रकाश आमटे व डॉ. मंदा आमटे यांच्या हस्ते सन्मान अशा अनेक सन्मानाच्या त्या मानकरी आहेत.
‘व्याधीग्रस्त पत्नीची निःस्वार्थ सेवा, उपचारांसाठी नियमित घेऊन जाणे, औषधोपचार, घरच्या जबाबदाऱ्या यात ताईंच्या पतीचा आजतागायत कुठेही खंड पडला नाही. यात मुलगा आणि मुलगी यांचाही खूप महत्त्वाचा वाटा आहे. आजारपणावर मात करण्यासाठी सासर आणि माहेरची मंडळी वेळोवेळी आधार देत आहेत. हा पाठिंबा माझे मनोबल वाढवत आहे.’ असे ताई म्हणतात.
अशा शांत, संयमी, कॅन्सरसारख्या गंभीर आजाराचा बाऊ न करता गेली ३७ वर्ष शिक्षकी पेशा स्वीकारून विद्यार्थी घडवतानाच अभ्यास मंडळावर कार्यरत राहून शिक्षण सेवा करणाऱ्या, इतर विविधांगी कामे करून रूग्णांचे समुपदेशन करणाऱ्या या आधुनिक नवदुर्गा अनुजाताईंना मानाचा मुजरा..!!
इये मराठीचिये नगरी
मराठी साहित्य, संस्कृती, समाज आणि विचारांचे दर्जेदार लेख वाचण्यासाठी आमचे फेसबुक पेज फॉलो करा.
👍 Facebook Page Follow करा
