ज्यांनी अनेक दशकं शिक्षक म्हणून विद्यार्थ्यांसोबत मिळूनमिसळून घालवली आहेत, ज्यांना बालकांच्या आवडीनिवडी, छंद, हट्ट, सवयी माहिती आहेत, बालकांशी जे बालक म्हणून सहज मिसळतात असे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे डॉ. मारुती गुरव ! त्यांचा ‘चिवचिव चिमणी’ हा बालकवितासंग्रह वाचण्यात आला. त्याबद्दल…
नागेश शेवाळकर, पुणे
मोबाईल – ९४२३१३९०७१
शीर्षक वाचताच लक्षात येते की, ते शब्द बालकांच्या अत्यंत जवळचे, ओठांवरचे आहेत कारण अगदी लहान असल्यापासून बालकांच्या कानावर पुढील शब्द पडलेले असतात…
चिव चिव चिमणी,
गाते गाणी
खाते दाणा, पिते पाणी…
त्यामुळे शीर्षक वाचताच बालवाचक पुस्तकाकडे आकर्षित होतात. ‘लाडोबा प्रकाशन, पुणे’ यांचे प्रकाशक घनश्याम पाटील यांनी प्रकाशित केलेले, ज्योती घनश्याम यांनी चितारलेले चित्ताकर्षक मुखपृष्ठ, आशयानुरुप रंगवलेली कथा चित्रे पाहत असताना बाल वाचकाचा ‘हे चित्र पाहू की ते चित्र पाहू’ असा गोंधळ उडण्याची शक्यता आहे, सारी कथाचित्रे आकर्षक आहेत.
डॉ. गुरव यांनी आपले सारे अनुभव, कसब पणाला लावून शब्दांची आरास केली आहे. प्राणी हा बालकांचा आवडता विषय हे लक्षात घेऊन त्यांनी चक्क प्राण्यांची सभा भरवली आहे…
जंगलातील सभा
जंगलात पशुपक्ष्यांचे
लागेना मन
मानवी वस्तीत
भटकतात वणवण
बालमित्रांनो, जंगलात पशुपक्ष्यांचे मन का लागत नसावे बरे ! आपण मानव वृक्षतोड करत असल्यामुळे जंगलात पशुपक्ष्यांची आवडती झाडेच राहत नसल्याने ते मानव वस्तीत येत आहेत. कमी शब्दांमध्ये मोठा आशय समजावून सांगण्याचे डॉ. गुरव यांचे कसब लक्षात येते.
‘ज्या घरात आजी, तिथे नसे कमी काही…’ अशी आजीची महती स्पष्ट सांगणारी, संस्काराचे महत्त्व समजावणारी कविता…
आजीचे संस्कार
आजी म्हणजे
ज्ञानाचा आगर
आजीच्या हृदयात
दयेचा सागर
प्रत्येक बालक लहानपणापासून बडबडं गीते, संस्कार गीते ऐकत असतो, गातही असतो. बालकांची ही आवड लक्षात घेऊन कवी गुरव यांनी चक्क ‘संगीत शाळा’ भरवली आहे…
संगीत शाळा
नगाऱ्यानं चांगली
साथ दिली
सनईनं वाद्यांची
वरातच काढली
लहानपणी बाळाला शृंगारित करून त्याला त्याचं नटलेलं रुपडं आई आरशात दाखवते. स्वतःचं ते रुप पाहून बालक खुदकन हसते. परंतु स्वारीचा मूड अनेकदा बिघडलेला असतो. तेव्हा त्याचं ते रुपडं पाहून चक्क आरसा बाळाला म्हणतो…
आरसा
आरसा एकदा
म्हणाला कसा
विसरून दुःखाला
क्षणभर हसा
सध्या बालकांचाच नव्हेतर सर्वांचं प्रिय असं खेळणं म्हणजे मोबाईल. बालकांना प्रत्येकवेळी मोबाईल लागतो. मोबाईल वेडं पाहून डॉ. गुरव यांचं शिक्षक मन म्हणते…
मोबाईल
मोबाईलनं केला
व्यायाम बंद
मुले विसरली
सारे छंद
वाचन संस्कृती लयाला जात आहे. ह्या चर्चेत तथ्यांश नक्कीच आहे. विद्यार्थ्यांना वाचनाची गोडी लागावी म्हणून गुरव गुरुजी छान संदेश देतात…
वाचन छंद
पुस्तकातून वाहतो
ज्ञानरूपी झरा
वाचनाने मिळतो
आनंद खरा
शाळा म्हटलं की अनेक मुलांना जसा आनंद होतो तसाच शाळेचा कंटाळा असलेले विद्यार्थीही आहेत. त्यामुळे गुरव सर प्रत्येक मुलाला आवडेल अशा शाळेत नेत आहेत…
फुलाची शाळा
फुलाची भरली
शाळा एकदा
गुरुजी झाले
गुलाबदादा
खेळ, व्यायामाचे महत्त्व जीवनात खूप महत्त्वाचे आहे. मैदानावर, घरासमोरील अंगणात जाऊन अनेक खेळ मित्रांसोबत खेळता येतात. यामुळे व्यायाम होतो, भूक लागते. मित्रांसोबत खेळल्यामुळे व्यक्तिमत्त्वाचा विकास होतो. त्यादृष्टीने ‘माझ्या अंगणात’ ही कविता उद्बोधक आहे…
माझ्या अंगणात
मित्र झाले गोळा
दोस्तांनो तुम्ही
खूप खूप खेळा
आजच्या मुलांना भरपूर, नाविन्यपूर्ण अशी खेळणी असतात. पूर्वीच्या काळात प्रत्येक घरी एक खेळणं नक्की असायचं ते म्हणजे ‘बाहुली!’ तंत्रज्ञानाच्या काळात घरोघरी आकर्षक खेळणी येत आहेत. डॉ. गुरव यांच्या लेखणीने त्या हरवलेल्या बाहुलीला शब्दरुपाने पुन्हा हजर केले आहे…
बाहुली हरवली
केस कुरळे, इवलीशी मान
कानात डूल शोभे छान
गोबरे गाल नकटे नाक
रुबाब तिचा लई झॅक
सोप्या शब्दात खूप छान तसेच विषयांसोबत मनोरंजन, उद्बोधन नि संदेश देण्याचे कार्य डॉ. मा. ग. गुरव यांनी केले आहे.
पुस्तकाचे नाव – चिवचिव चिमणी: बालकवितासंग्रह
कवी : डॉ. मा. ग. गुरव
प्रकाशक : घनश्याम पाटील, लाडोबा प्रकाशन, पुणे मोबाईल- ७०५७२९२०९२
पृष्ठ संख्या : ६४
मूल्य : ₹२५०/-
