कांदा बीजोत्पादन अन् टोमॅटो खत व्यवस्थापन

कांदा बीजोत्पादन

पाण्याचा चांगला निचरा होणारी, मध्यम ते भारी जमीन निवडावी. चोपण किंवा क्षारयुक्त जमीन, तसेच हलक्या किंवा मुरमाड जमिनीत बीजोत्पादन घेऊ नये. लागवड नोव्हेंबरच्या शेवटच्या आठवड्यापर्यंत करावी. तयार होणाऱ्या बीजाची शुद्धता आणि गुणवत्ता प्रत्येक पिढीतील कांदा निवडीवर अवलंबून असल्याने, लागवडीसाठी मातृकांद्याची निवड काळजीपूर्वक करावी. कांदे गोल, मध्यम किंवा मोठ्या आकाराचे; तसेच त्यांचा रंग आकर्षक आणि एकसारखा असावा. लागवडीसाठी चपटे किंवा जाड मानेचे कांदे वापरू नयेत.

कांदे निवडण्यापूर्वी ते चांगले सुकलेले असावेत. सालपट निघालेले, काजळी आलेले, कोंब आलेले किंवा सडलेले कांदे बीजोत्पादनासाठी वापरू नयेत. मध्यम आकाराचे कांदे निवडल्यास एकरी १० ते १२ क्विंटल कांदे बियाण्यासाठी लागतात. कांद्याचे वजन ७०-८० ग्रॅम, तर व्यास ४.५-६ सें.मी. असावा. कांद्याचा वरचा १/३ भाग कापावा. एका डोळ्याचे कांदे निवडावेत. कार्बोसल्फान २ मि.लि. आणि कार्बेन्डाझिम २ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी या द्रावणात कापलेले कांदे अर्धा तास बुडवून नंतर लावावेत. लागवडीसाठी ४५ सें.मी. अंतरावर सऱ्या पाडाव्यात. सरीच्या एका बाजूस ३० सें.मी. अंतरावर कांदे मातीमध्ये पूर्ण झाकले जातील, अशाप्रकारे लावावेत. ठिबक सिंचनावरील लागवडीसाठी ५० सें.मी. अंतरावर सऱ्या पाडाव्यात. दोन सरींच्या तळाशी २० सें.मी. अंतरावर कांदे ठेवावेत, एक सरी मोकळी सोडावी. कांदे ठेवलेल्या सरीचा माथा सपाट करावा. त्यामुळे सरीच्या तळाशी ठेवलेले कांदे मातीने चांगले झाकले जातात. शिवाय ठिबक सिंचनाच्या लॅटरल पसरण्यासाठी सपाट जागा तयार होते. प्रत्येक जोडओळीसाठी एक लॅटरल वापरावी.

टोमॅटो खत व्यवस्थापन –

🍅 एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापन –

माती परीक्षण करून संतुलित प्रमाणात खते वापरावीत. माती परीक्षणानुसार खतांच्या मात्रांमध्ये आवश्यक बदल करावेत.

🌱सेंद्रिय खते
प्रति एकरी ८ टन शेणखत व ८० किलो निंबोळी पेंड

🌱रासायनिक खते
मध्यम प्रकारच्या जमिनीस संकरीत वाणासाठी एकरी १२० किलो नत्र, ६० किलो स्फुरद व ६० किलो पालाश द्यावे. खते देताना निम्मे नत्र, संपूर्ण स्फुरद आणि पालाश लागवडीच्या वेळी द्यावे. राहिलेले निम्मे नत्र १५, २५, ४० व ५५ दिवसांनी समान हप्त्यांमध्ये विभागून बांगडी पद्धतीने झाडाच्या बुंध्यापासून थोड्या अंतरावर मुळाच्या क्षेत्रात द्यावे. खते दिल्यानंतर ताबडतोब पाणी द्यावे.
याशिवाय प्रति एकरी १० किलो फेरस सल्फेट, ८ किलो झिंक सल्फेट, ४ किलो मॅंगेनीज सल्फेट, २ किलो बोरॅक्‍स आणि १० किलो मॅग्नेशियम सल्फेट ही सूक्ष्म आणि दुय्यम अन्नद्रव्ये लागवडीनंतर ५ ते ७ दिवसांनी द्यावीत.

🌱जैविक खते
प्रति एकरी २ किलो ॲझोटोबॅक्‍टर, २ किलो स्फुरद विरघळविणारे जीवाणू (पी.एस.बी.) व २ किलो पालाश उपलब्ध करणारे जीवाणू (के.एम.बी.) हे सर्व १ टन शेणखतात मिसळून द्यावे.

(सौजन्य – कृषक कृषी सल्ला )