आहार टिप्स यामध्ये उडदाच्या डाळीचे आयुर्वेदानुसार महत्त्व आणि फायदे यावर सविस्तर माहिती जाणून घ्या डॉ. राधा खडक्कार ( मोबाईल - 8805643624 ) यांच्याकडून…
उडदाच्या डाळीचे फायदे:
पौष्टिक आणि ऊर्जावर्धक:
उडदाची डाळ प्रथिनांचा (protein) उत्तम स्रोत आहे. ती शरीरातील ताकद वाढवते आणि स्नायूंना बळ देते
आरोग्यासाठी उपयुक्त:
यात कॅल्शियम, मॅग्नेशियम आणि फॉस्फरस असल्याने हाडांना बळ मिळते, हृदयाचे आरोग्य सुधारते आणि पचनशक्ती चांगली राहते.
आयुर्वेदिक गुणधर्म:
आयुर्वेदानुसार ही डाळ वृष्य (शुक्र वाढवणारी), स्निग्ध, उष्ण आणि बलवर्धक आहे. हे वातदोष कमी करण्यासाठी उपयुक्त ठरते.
स्वस्त आणि प्रभावी:
महागड्या प्रोटीन पावडरपेक्षा उडदाची डाळ अतिशय स्वस्त असून तेवढेच फायदे देते.
खाण्याची योग्य पद्धत:
डाळ उकडताना त्यात थोडे तेल टाकावे, मंद आचेवर शिजवावे आणि शेवटी हिंगाची फोडणी द्यावी. यामुळे डाळीचे पूर्ण गुणधर्म मिळतात
उडदाच्या डाळीपासून लाडू, पराठे, वडे, इडली, डोसा किंवा खीर असे विविध पदार्थ बनवता येतात
सावधानता आणि कोणासाठी टाळावी:
कोणी टाळावी:
ज्यांना ऍसिडिटी, अपचन, गॅसेसचा त्रास आहे किंवा ज्यांची पित्त प्रकृती आहे, त्यांनी ही डाळ टाळावी. तसेच कफ प्रकृती असलेल्यांनी किंवा श्वासाचे विकार असणाऱ्यांनीही ती टाळावी
वेळ आणि ऋतू: ही डाळ पचायला जड असल्याने रात्री खाणे टाळावे. ही उष्ण असल्याने उन्हाळ्याऐवजी हिवाळ्यात खाणे जास्त फायदेशीर ठरते.
लहान मुले आणि वृद्ध: त्यांनी ही डाळ प्रमाणातच खावी.
इतर उपयोग:
पंचकर्मामध्ये जानू बस्ती, कटी बस्ती अशा उपचारांमध्ये उडदाच्या पिठाचा वापर केला जातो, कारण ते उष्णता टिकवून ठेवते आणि वातशामक असते.
तसेच, सांधेदुखी आणि कंबरदुखीवर उपयुक्त असलेल्या ‘महामार्श’ तेलामध्येही याचा उपयोग होतो.
